Powiat wysokomazowiecki

Wyszonki Kościelne

Wyszonki Kościelne to dawne centrum parafialne okolicy Wyszonki nad Nurcem.

Gmina: Klukowo
Powiat: wysokomazowiecki
Województwo: podlaskie
Rodzaj: Wieś
SIMC: 0398847

Zapisane w historii

Historia miejscowości

Miejscowość wiąże się ze średniowiecznym osadnictwem i rodzinami Wyszyńskich. Wczesne zapisy nazwy są przedmiotem historycznych identyfikacji, nie dowodem dokładnego roku lokacji. Parafia tworzyła centrum dla rozgałęzionej okolicy szlacheckiej, której odrębne wsie do dziś wyróżniają się drugimi członami nazw.

Na przełomie XVIII i XIX wieku Wyszonki miały krótki epizod miejski; nie należy jednak traktować ich jako miasta współczesnego. Spis 1921 roku odnotował 38 budynków mieszkalnych i 278 mieszkańców. Wśród nich 177 osób wyznania mojżeszowego, co przypomina o znaczeniu żydowskiej społeczności w dziejach miejscowości. Szkoła, parafia i miejscowe instytucje obsługiwały również sąsiednie wsie.

Źródło opracowania

1921
Pierwszy spis powszechny
Budynki mieszkalne: 38; mieszkańcy: 278 (wieś).
Źródło

Blisko nas

Miejsca warte poznania

kościół neogotycki

Kościół Narodzenia NMP

Wyszonki Kościelne

Ceglana, dwuwieżowa świątynia o rozbudowanej bryle.

Opis oparto na dokumentacji. Aktualny dostęp do obiektu i wnętrz należy sprawdzić u gospodarza; nie potwierdzono stałych godzin zwiedzania.

Sprawdź u źródła Na mapie

Ludzie i pamięć

Wspólna historia.
Wiele śladów.

Dominantą miejscowości jest neogotycki kościół Narodzenia NMP. Źródła podają różne przedziały budowy na przełomie XIX i XX wieku; program z 2025 roku wskazuje lata 1904-1912, podczas gdy zestawienia rejestrowe także 1899-1904. Wieże odbudowano po zniszczeniach drugiej wojny światowej. Historyczne cmentarze i nagrobki są odrębną warstwą dziedzictwa.

Źródło opracowania

Warsztat redakcyjny