Wojny-Szuby Włościańskie

Dwie wsie pod wspólną nazwą

Wojny-Szuby Włościańskie należy odróżniać od pobliskich Szubów Szlacheckich. Starsze publikacje nie zawsze rozdzielały je tak jak współczesny rejestr. Słownik geograficzny z 1893 r. przedstawiał Wojny, zwane także Wojnami-Szubami, jako wieś szlachecką i włościańską. Dla 1827 r. przytoczył 33 domy i 231 mieszkańców. W opisie majątkowym podał folwark Wojny-Szuby litera E, liczący w 1867 r. 421 mórg, oraz wieś z 22 osadami i 212 morgami ziemi. Liczby te odnoszą się do ówczesnego opisu Szubów, nie stanowią osobnej statystyki dzisiejszej wsi Włościańskiej.

Skorowidz GUS z wynikami spisu 30 września 1921 r. wymienił już dwie nazwy: Wojny-Szuby Szlacheckie i Wojny-Szuby Włościańskie, wówczas w gminie Klukowo. Połączył jednak oba wiersze klamrą i wspólnymi wartościami: 76 budynków mieszkalnych, jeden inny zamieszkany oraz 453 osoby, w tym 227 mężczyzn i 226 kobiet. To ważne świadectwo współistnienia dwóch osad, ale nie podstawa do przypisania 453 mieszkańców samym Szubom Włościańskim. Także chronologii ich rozdzielenia nie da się ustalić wyłącznie na podstawie drugiego członu nazwy.

Straż i odbudowa

Jednym z najlepiej udokumentowanych wątków miejscowych są dzieje OSP Wojny-Szuby. Według opracowania GOK jednostka powstała w 1928 r. z inicjatywy nauczyciela Bolesława Stopińskiego, wspieranego przez Czesława Bednarskiego. Początkowo dysponowała ręczną sikawką i sprzętem przewożonym konno. W 1955 r. kupiła samochód Fordson. Wielki pożar z marca 1974 r. stał się punktem zwrotnym; w tym samym roku powstała nowa remiza ze świetlicą, a kolejne zaplecze strażackie ukończono w 2008 r.

Relacja z uroczystości upamiętniającej wskazuje dokładną datę katastrofy: 11 marca 1974 r. Zniszczenia objęły domy, zabudowania gospodarcze i zgromadzone mienie. 20 sierpnia 2023 r. poświęcono we wsi krzyż przypominający o pożarze i odbudowie. Wystąpienia mieszkańców podkreślały wzajemną pomoc. Liczby spalonych budynków różnią się między publikacjami, dlatego nie przyjęto jednego pozornie pewnego bilansu.