Powiat wysokomazowiecki

Święck Wielki

Święck Wielki leży w krajobrazie dawnego ośrodka święckiego, ale ma też własne, liczne stanowiska archeologiczne.

Gmina: Gmina Wysokie Mazowieckie
Powiat: wysokomazowiecki
Województwo: podlaskie
Rodzaj: Wieś
SIMC: 0410608

Zapisane w historii

Historia miejscowości

Historia Święcka Wielkiego jest związana z doliną Broku i dawnym zespołem święckim. Trzeba jednak odróżniać obecną wieś od grodu w sąsiednim Święcku-Strumianach. Starszy „Słownik geograficzny” łączył opowieść o grodzie, kościele i kasztelanii z szeroko rozumianym Święckiem; jego niepewnego datowania dokumentu na 1203 rok nie można uważać za akt założenia dzisiejszego Święcka Wielkiego.

W 1827 roku wieś liczyła 42 domy i 269 mieszkańców. Późniejszy opis wymieniał młyn wodny i wiatrak. W 1921 spis wykazał 75 budynków mieszkalnych i 397 osób, w tym 385 katolików i 12 mieszkańców wyznania mojżeszowego.

Własna archeologiczna metryka Wielkiego jest wyjątkowo bogata. Gminny wykaz obejmuje m.in. neolityczne stanowisko kultury amfor kulistych AZP 43-79/29 oraz wczesnośredniowieczne osady /37 i /94. NID udostępnia karty i sprawozdania dotyczące miejscowych osad. Rozproszone stanowiska dowodzą wieloetapowego użytkowania terenu; nie oznaczają, że zachowały się tutaj dostępne do zwiedzania ruiny kasztelańskiego grodu.

Źródło opracowania

1921
Pierwszy spis powszechny
Święck Wielki: 75 budynków mieszkalnych, 397 mieszkańców. S. drukowana 114, PDF 123.
Źródło

Ludzie i pamięć

Wspólna historia.
Wiele śladów.

Najważniejszym miejscowym zasobem jest zespół stanowisk pradziejowych i średniowiecznych. Informacje o grodzisku w Święcku-Strumianach nie powinny być przenoszone na Wielki bez rozróżnienia lokalizacji.

Źródło opracowania

Warsztat redakcyjny