Święck-Strumiany

Święck-Strumiany są jednym z najważniejszych miejsc do poznawania wczesnego średniowiecza w tej części Mazowsza. Funkcjonował tu gród będący ośrodkiem kasztelanii święckiej. Nie należy mylić dawnego ośrodka z dzisiejszym Święckiem Wielkim ani przenosić historii kasztelanii na każdą wieś w okolicy.

Muzeum Podlaskie opisuje kompleks obejmujący grodzisko, dwie osady i cmentarz przygrodowy. Badaniami w latach 1962-1970 oraz w 1975 roku kierowała Danuta Jaskanis. W zbiorach muzealnych znajduje się między innymi pierścionek ze stopu miedzi ze szklanym oczkiem, odkryty w grobie kobiecym. Ten drobny przedmiot przybliża życie społeczności związanej z grodem.

Opracowania archeologiczne wyróżniają kolejne fazy umocnień; w jednej z nich istniała dodatkowa fosa odcinkowa z drewnianym szalowaniem. Nie sprowadza się to do jednej bezspornej daty założenia. Teren należy poznawać jako chronione stanowisko archeologiczne, bez oczekiwania odbudowanego zamku czy urządzonego muzeum pod otwartym niebem.