Stare Wnory

Jedna z osad Wnor

Stare Wnory były osobną wsią w historycznej okolicy szlacheckiej Wnory. Słownik geograficzny przywołuje ich zapis w aktach sądowych ziemi bielskiej z 1456 r. To świadectwo istnienia miejscowości, nie data jej założenia. Pozostałe wsie z członem Wnory miały własne nazwy i dzieje; nie należy utożsamiać z nimi Starych Wnor ani przenosić tutaj wszystkich znalezisk archeologicznych opisywanych ogólnie dla tej okolicy.

Dla 1827 r. Słownik podaje 32 domy i 188 mieszkańców. Niemal sto lat później, 30 września 1921 r., spisano 318 osób oraz 50 budynków przeznaczonych na mieszkanie. Liczba mężczyzn i kobiet była jednakowa: po 159. Wszystkich mieszkańców zapisano jako rzymskich katolików narodowości polskiej. Wieś ujęto w ówczesnej gminie Piszczaty, pod nazwą Wnory-Stare. Historyczne dane dotyczą zasięgu ówczesnego spisu, a nie automatycznie dzisiejszych granic.

Starania o własną świątynię

W marcu 1956 r. mieszkańcy zabiegali o przeniesienie do Starych Wnor drewnianego kościoła z Zawad. Delegacja pojawiła się 9 marca w wojewódzkim Wydziale Wyznań. Dwadzieścia dni później konserwator odmówił zgody: uznał, że przeniesienie osiemnastowiecznej budowli naruszyłoby jej historyczną formę i związek ze starodrzewiem. Ten niezrealizowany projekt poprzedzał budowę obecnej świątyni; nie dowodzi, że przywieziono ją z Zawad.

Nowy drewniany kościół Matki Boskiej Szkaplerznej wzniesiono w latach 1957-1958 staraniem ks. T. Klimaszewskiego, wikariusza z Kobylina. Ten sam kapłan pobłogosławił go 28 września 1958 r. Samodzielną parafię utworzył biskup Mikołaj Sasinowski 6 sierpnia 1974 r. Wcześniej, w latach 1971-1973, powstała murowana plebania. Konsekracji kościoła dokonał 19 czerwca 1999 r. biskup Stanisław Stefanek. Budowa świątyni, powstanie parafii i konsekracja to zatem trzy różne etapy, a nie wymienne daty początku miejscowości.