Powiat wysokomazowiecki
Wysokie MazowieckiePogoda: teraz i jutro7 dni
WysokieM.pl - Tu bije puls Twojego miasta
Zgłoś temat

Powiat wysokomazowiecki

Stara Ruś

Stara Ruś łączy dzieje szlacheckiej osady i folwarku z rozległym zasobem archeologicznym oraz pamiątkami I wojny światowej.

Poznaj historię
Powiat
wysokomazowiecki
Województwo
podlaskie
Rodzaj
Wieś
SIMC
0410560

Zapisane w historii

Historia miejscowości

W dawnych przekazach miejscowość występuje jako Sokoły-Ruś Stara. „Słownik geograficzny”, za Glogerem, przywołuje jej nazwę w dokumentach sądowych z 1471 roku. Dla 1827 podaje dziewięć domów i 58 mieszkańców. Nie należy zatem utożsamiać historii Starej Rusi wyłącznie z późniejszym majątkiem ziemskim.

W 1921 roku rozróżniono wieś, liczącą 17 budynków mieszkalnych i 106 osób, oraz folwark, z trzema budynkami i 25 mieszkańcami. Historię folwarczną wiąże się m.in. z rodziną Jaruzelskich. W urzędowej dokumentacji zabytków figurują drewniany dwór, spichlerz i park. Oddzielną pamiątką jest cmentarz I wojny światowej.

Najstarsza warstwa miejscowego krajobrazu ma charakter archeologiczny. Wykaz obejmuje obozowiska, osady i ślady osadnicze, m.in. AZP 41-82/7–8, /17–18 i /20. Chronologia poszczególnych znalezisk sięga od mezolitu i epoki kamienia po średniowiecze oraz nowożytność. Nie oznacza to ciągłego istnienia jednej wsi od pradziejów. Stanowiska nie są skansenem ani urządzonym szlakiem, a pozostałości podlegają ochronie.

Źródło opracowania
  1. 1921

    Pierwszy spis powszechny

    Ruś Stara: folwark 3 budynki mieszkalne i 25 osób; wieś 17 budynków i 106 osób. S. drukowana 113, PDF 122.

    Źródło

Blisko nas

Miejsca warte poznania

zespół dworski

Dwór i spichlerz

Stara Ruś

Zabudowania ujęte w rejestrze i gminnym programie ochrony; park ma osobne znaczenie krajobrazowe.

Możliwość dojścia i wejścia potwierdź u właściciela lub opiekuna. Nie zakładaj publicznego wstępu; nie wchodź bez zgody na teren prywatny.

cmentarz wojenny

Cmentarz z I wojny światowej

Stara Ruś

Chronione miejsce pochówków wojennych, niezależne od historii dworu.

Możliwość dojścia i wejścia potwierdź u właściciela lub opiekuna. Nie zakładaj publicznego wstępu; nie wchodź bez zgody na teren prywatny.

Ludzie i pamięć

Wspólna historia.
Wiele śladów.

Dziedzictwo Starej Rusi obejmuje zabudowania dawnego folwarku, cmentarz pierwszowojenny oraz stanowiska archeologiczne. Poszczególne obiekty i okresy należy rozpatrywać osobno; ewidencja nie potwierdza turystycznego udostępnienia.

Źródło opracowania

Warsztat redakcyjny

Źródła i opracowanie

Opracowanie: Redakcja WysokieM.pl

Źródła sprawdzone:

Zgłoś poprawkę lub podziel się wspomnieniem
  1. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, hasło miejscowościowe (domena publiczna); transkrypcja OCR
  2. Gminny program opieki nad zabytkami 2021
  3. NID, Stara Ruś, osada stanowisko 10
  4. Wikipedia: Stara Ruś (źródło pomocnicze)
  5. GUS, Skorowidz 1924, s. drukowana 113, PDF 122, gm. Sokoły, poz. 43–44. Spis 30.09.1921, domena publiczna.
  6. Autorzy i licencje fotografii

Źródło: GUS, rejestr TERYT (SIMC i TERC). Stan rejestru: 2026-01-01; pobrano: 2026-10-18. Miejscowości i ich części nie są tym samym co sołectwa.

Urząd właściwej gminy

Urząd Gminy Wysokie Mazowieckie

Instytucja
Urząd Gminy Wysokie Mazowieckie
Miejscowość
Wysokie Mazowieckie
Adres
ul. Mickiewicza 1A, 18-200 Wysokie Mazowieckie

Dane sprawdzone: 2026-10-15

Sprawy lokalne

Aktualności z całej gminy

Prześlij informacje lub zdjęcia miejscowości