Powiat wysokomazowiecki
Skórzec
Skórzec ma historię dawnego majątku, szkoły i ośrodka gminnego. GUS NSP 2021 wykazał w miejscowości statystycznej 223 mieszkańców; dawny spis rozróżniał Skórzec Stary i Nowy.
Poznaj historię- Gmina
- Ciechanowiec
- Powiat
- wysokomazowiecki
- Województwo
- podlaskie
- Rodzaj
- Wieś
- SIMC
- 0395837
Zapisane w historii
Historia miejscowości
W źródłach dotyczących dóbr ciechanowieckich Skórzec występuje pod dawną nazwą Skrócz. Opracowanie Jana Mamaja przywołuje rok 1469 i Waśka Skirwina, ustanowionego wójtem Skórca oraz Malca przez Piotra Strumiłłę. Jest to konkretne świadectwo organizacji tych posiadłości w XV wieku; nie należy jednak przedstawiać daty wzmianki jako pewnego roku założenia dzisiejszej wsi.
Co najmniej od 1711 roku Skórzec należał do Macieja Niewiarowskiego, później do jego potomków. Antoni Niewiarowski sprzedał majątek Dominikowi Ciecierskiemu 18 czerwca 1805 roku. Po kolejnych dziedziczeniach, w podziale po Stefanie Ciecierskim, przypadł on córce Jadwidze, żonie Ignacego Jasieńskiego. W Skórcu w 1884 roku urodziła się ich córka Maria. U schyłku XIX wieku grunty wsi liczyły 187 dziesięcin, a folwark 900, w tym 474 dziesięciny lasu. Rozróżnienie wsi i majątku pozwala uniknąć przypisywania całego folwarcznego areału gospodarstwom mieszkańców.
Osobny rozdział stanowi szkolnictwo. Naukowe opracowanie jego dziejów przytacza wydany w 1880 roku opis szkoły parafialnej przeniesionej z Ciechanowca do Skórca, utrzymywanej przez gminę pod nadzorem rządowej nauczycielki. Rok publikacji świadectwa nie musi być dokładną datą przeprowadzki szkoły; jej ówczesnego adresu nie ustalono.
Skorowidz sporządzony na podstawie spisu z 30 września 1921 roku pokazuje dwa odrębne wpisy. Skórzec Nowy miał 34 budynki mieszkalne i 261 mieszkańców, w tym 120 mężczyzn i 141 kobiet. Skórzec Stary liczył 29 takich budynków i 208 osób: 100 mężczyzn i 108 kobiet. W Nowym zapisano 260 rzymskich katolików i jedną osobę prawosławną. W Starym wykazano 202 katolików, jedną osobę prawosławną i pięć wyznania mojżeszowego. Taki zapis przypomina o niewielkim, ale rzeczywistym zróżnicowaniu wyznaniowym osady, którego nie oddaje ogólny opis jednorodnej wsi rolniczej.
Obie pozycje spisowe dają łącznie 469 osób, lecz tej sumy nie należy bez zastrzeżeń porównywać z wynikiem dzisiejszej miejscowości statystycznej. Trzeba uwzględniać zmiany granic i sposobu grupowania osad. Sam skorowidz dokumentuje stan ludności obecnej w jednym dniu, nie pełne dzieje migracji ani przyczyny późniejszych zmian liczby mieszkańców.
Skórzec był również nazwą gminy obejmującej znacznie szerszy teren niż sama wieś. Rozporządzenie z 1934 roku zniosło tę jednostkę, a Skórzec wymieniło wśród miejscowości włączanych do nowej gminy wiejskiej Ciechanowiec. Zmiana weszła w życie 1 października. Nie było to przyłączenie wsi do miasta. Dawna funkcja administracyjna tłumaczy częste występowanie nazwy Skórzec w dokumentach dotyczących wielu okolicznych miejscowości, których dziejów nie należy z tego powodu dopisywać do historii tej osady.
Źródło opracowaniaWarsztat redakcyjny
Źródła i opracowanie
Opracowanie: Redakcja WysokieM.pl
Źródła sprawdzone:
Zgłoś poprawkę lub podziel się wspomnieniem- J. Mamaj, Historia wsi Skórzec, Urząd Miejski w Ciechanowcu
- N. Tomaszewski, Z. Radziszewski, O. Tomaszewska, Kartki z dziejów szkolnictwa w mieście i gminie Ciechanowiec (do 1918 r.), Studia Podlaskie 30/2022, s. 173 (PDF 5)
- GUS, Skorowidz miejscowości RP, t. V, 1924, gmina Skórzec, drukowana s. 28, PDF 37 (domena publiczna)
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z 14 lipca 1934 r., Dz.U. 1934 nr 70 poz. 675, zwłaszcza § 1, § 9 i § 18
- GUS BDL, NSP 2021: ludność miejscowości statystycznej Skórzec, zmienna 1639616
- Autorzy i licencje fotografii
Części miejscowości
- Nowy SkórzecCzęść miejscowości Skórzec · SIMC 1013832GUS, Skorowidz miejscowości RP, t. V, 1924: powiat Bielsk, gmina Skórzec, s. drukowana 28, PDF 37; spis z 30 IX 1921Nazwy miejscowe Polski, t. XIV, hasło Skórzec (1)
Nowy Skórzec został zapisany w spisie z 1921 roku jako Skórzec Nowy, wieś gminy Skórzec. W 34 budynkach mieszkalnych obecnych było 261 osób, w tym 120 mężczyzn i 141 kobiet. Katolicyzm zadeklarowało 260 osób, prawosławie jedna. W późniejszych wykazach miejscowość określano jako kolonię, a następnie część Skórca; zmiana rodzaju nie oznacza daty powstania osady.
- Stary SkórzecCzęść miejscowości Skórzec · SIMC 1013849GUS, Skorowidz miejscowości RP, t. V, 1924: powiat Bielsk, gmina Skórzec, s. drukowana 28, PDF 37; spis z 30 IX 1921Nazwy miejscowe Polski, t. XIV, hasło Skórzec (1)
Stary Skórzec występuje w spisie z 1921 roku jako Skórzec Stary, odrębny od Skórca Nowego. Zapisano 29 budynków mieszkalnych i 208 mieszkańców: 100 mężczyzn oraz 108 kobiet. Wśród nich było 202 katolików, jedna osoba prawosławna i pięć wyznania mojżeszowego. Historyczny zapis starej osady potwierdzają późniejsze wykazy nazw, ale nie wynika z nich, kiedy dokonano podziału na część starą i nową.
Źródło: GUS, rejestr TERYT (SIMC i TERC). Stan rejestru: 2026-01-01; pobrano: 2026-10-18. Miejscowości i ich części nie są tym samym co sołectwa.
Urząd właściwej gminy
Urząd Miejski w Ciechanowcu
- Instytucja
- Urząd Miejski w Ciechanowcu
- Miejscowość
- Ciechanowiec
- Adres
- ul. Mickiewicza 1, 18-230 Ciechanowiec
- Telefon
- 86 277 11 45
- info@ciechanowiec.pl
Dane sprawdzone: 2026-10-15