Powiat wysokomazowiecki
Wysokie MazowieckiePogoda: teraz i jutro7 dni
WysokieM.pl - Tu bije puls Twojego miasta
Zgłoś temat

Powiat wysokomazowiecki

Osipy-Kolonia

Osipy-Kolonia mają odrębną historię osady na dawnych gruntach folwarcznych, powojennej siedziby gromady i straży ochotniczej powołanej w 1966 roku.

Poznaj historię
Powiat
wysokomazowiecki
Województwo
podlaskie
Rodzaj
Wieś
SIMC
0410471

Zapisane w historii

Historia miejscowości

Kolonia, nie Stare Osipy

Osipy-Kolonia są osobną miejscowością, choć w starszych źródłach występuje nazwa Osipy Stare Kolonia. Lokalna historia, przywołana w artykule miejscowościowym Wikipedii za książką Skąd nasz ród, wiąże początki osady z zakupem gruntów folwarku Osipy Stare przez przybyszów z okolic Baranowa w 1911 roku. Według tej relacji osadnicy najpierw korzystali z pomieszczeń dworskich, zanim wznieśli własne zabudowania. Nie należy jednak utożsamiać dziejów Kolonii z całą historią wszystkich wsi o nazwie Osipy.

Niezależnym świadectwem wczesnej osady jest spis powszechny z 1921 roku. Pod nazwą Osipy Stare, kolonia, zapisano 25 budynków mieszkalnych i 174 osoby, wszystkie wyznania rzymskokatolickiego. Naukowy słownik nazw miejscowych identyfikuje ten zapis z dzisiejszymi Osipami-Kolonią, a nie z sąsiednią wsią Stare Osipy. W tym samym skorowidzu tę drugą miejscowość wymieniono oddzielnie jako wieś włościańską. Odróżnienie obu zapisów jest ważne dla historii rodzin i dawnych gospodarstw.

Po wojnie Osipy-Kolonia pełniły funkcję siedziby gromady. Urzędowy wykaz z 1955 roku wymienia ją wśród jednostek powiatu wysokomazowieckiego. Rolę tę miejscowość utraciła z początkiem 1969 roku: uchwała wojewódzkiej rady narodowej z 1968 roku zniosła gromady Osipy-Kolonia i Brzóski-Gromki, tworząc z ich obszarów gromadę Wysokie Mazowieckie. Zmiana dotyczyła organizacji administracji, nie likwidacji samej wsi.

Od motopompy do remizy

W 1966 roku mieszkańcy powołali OSP; pierwszym prezesem został Stanisław Kamiński. W 1985 roku rozpoczęto starania o grunt pod remizę. Zbudowany wysiłkiem mieszkańców i gminy obiekt łączył zaplecze straży z salą spotkań. Przez długi czas motopompę przewożono na przyczepie za prywatnym traktorem; lekki samochód Renault Master otrzymano w 2018 roku. Jednostka organizowała również zabawy, majówki i działania edukacyjne, a w 2019 roku zwyciężyła w gminnych zawodach pożarniczych.

Źródło opracowania
  1. 1921

    Osipy Stare Kolonia w spisie

    25 budynków mieszkalnych i 174 osoby; s. drukowana 115, PDF 124, poz. 40.

    Źródło
  2. 1955

    Gromada w wykazie urzędowym

    Osipy Kolonia figurują w spisie gromad powiatu wysokomazowieckiego.

    Źródło
  3. 1966

    Założenie OSP

    Powołano miejscową straż ochotniczą.

    Źródło
  4. 1969-01-01

    Koniec funkcji siedziby gromady

    Obszar zniesionej gromady włączono do nowej gromady Wysokie Mazowieckie.

    Źródło
  5. 2013

    Monografia miejscowości

    Ukazała się książka Skąd nasz ród z suplementem Anny Fatygi.

    Źródło
  6. 2018

    Samochód dla OSP

    Renault Master zastąpił transport motopompy przyczepą rolniczą.

    Źródło

Blisko nas

Miejsca warte poznania

dziedzictwo społeczne

Remiza OSP z salą spotkań

Osipy-Kolonia

Zaplecze straży i wspólnych wydarzeń mieszkańców.

Obiekt użytkowy, nie muzeum. Wejście lub spotkanie z gospodarzami wymaga wcześniejszego uzgodnienia.

Ludzie i pamięć

Wspólna historia.
Wiele śladów.

Własną pamięć historyczną wieś utrwaliła w książce Wacława Stanisława Fatygi Skąd nasz ród, wydanej w 2013 roku z suplementem Anny Fatygi. Relacja Miejskiej Biblioteki Publicznej opisuje połączenie wspomnień rodzinnych z historią Osip-Kolonii oraz uzupełnienie ich o nowsze dzieje mieszkańców. To ważny przykład lokalnego dziedzictwa pisanego, odmienny od historii podawanej wyłącznie przez statystyki i urzędowe podziały.

Źródło opracowania

Warsztat redakcyjny

Źródła i opracowanie

Opracowanie: Redakcja WysokieM.pl

Źródła sprawdzone:

Zgłoś poprawkę lub podziel się wspomnieniem
  1. Wikipedia: Osipy-Kolonia, źródło pomocnicze przywołujące Skąd nasz ród, s. 11-22
  2. GUS, Skorowidz miejscowości RP, t. V, 1924, s. druk. 115, PDF 124, gm. Wysokie, poz. 40; spis 1921, domena publiczna
  3. Nazwy miejscowe Polski, t. VIII, hasło Osipy: rozróżnienie Kolonii i wsi włościańskiej
  4. Dziennik Urzędowy WRN w Białymstoku nr 3 z 21 lutego 1955: wykaz gromad
  5. Uchwała WRN nr 56/XVI/68, Dziennik Urzędowy WRN nr 8 z 30 września 1968, poz. 64, § 10-11
  6. Zarząd OSP Osipy-Kolonia, Historia OSP, Biuletyn Gminy Wysokie Mazowieckie nr 4(75)/2024, s. 10 / PDF 10
  7. E. Śmigielska, Spotkania w Saloniku Literackim: o książce rodziny Fatygów, Echo Wysokiego nr 94, s. 11 / PDF 11
  8. Biblioteka Narodowa, Przewodnik Bibliograficzny 2014: Wacław Stanisław Fatyga, Skąd nasz ród, Wysokie Mazowieckie 2013, ISBN 978-83-937377-1-0
  9. Autorzy i licencje fotografii

Źródło: GUS, rejestr TERYT (SIMC i TERC). Stan rejestru: 2026-01-01; pobrano: 2026-10-18. Miejscowości i ich części nie są tym samym co sołectwa.

Urząd właściwej gminy

Urząd Gminy Wysokie Mazowieckie

Instytucja
Urząd Gminy Wysokie Mazowieckie
Miejscowość
Wysokie Mazowieckie
Adres
ul. Mickiewicza 1A, 18-200 Wysokie Mazowieckie

Dane sprawdzone: 2026-10-15

Sprawy lokalne

Aktualności z całej gminy

Prześlij informacje lub zdjęcia miejscowości