Powiat wysokomazowiecki
Osipy-Kolonia
Osipy-Kolonia mają odrębną historię osady na dawnych gruntach folwarcznych, powojennej siedziby gromady i straży ochotniczej powołanej w 1966 roku.
Poznaj historię- Powiat
- wysokomazowiecki
- Województwo
- podlaskie
- Rodzaj
- Wieś
- SIMC
- 0410471
Zapisane w historii
Historia miejscowości
Kolonia, nie Stare Osipy
Osipy-Kolonia są osobną miejscowością, choć w starszych źródłach występuje nazwa Osipy Stare Kolonia. Lokalna historia, przywołana w artykule miejscowościowym Wikipedii za książką Skąd nasz ród, wiąże początki osady z zakupem gruntów folwarku Osipy Stare przez przybyszów z okolic Baranowa w 1911 roku. Według tej relacji osadnicy najpierw korzystali z pomieszczeń dworskich, zanim wznieśli własne zabudowania. Nie należy jednak utożsamiać dziejów Kolonii z całą historią wszystkich wsi o nazwie Osipy.
Niezależnym świadectwem wczesnej osady jest spis powszechny z 1921 roku. Pod nazwą Osipy Stare, kolonia, zapisano 25 budynków mieszkalnych i 174 osoby, wszystkie wyznania rzymskokatolickiego. Naukowy słownik nazw miejscowych identyfikuje ten zapis z dzisiejszymi Osipami-Kolonią, a nie z sąsiednią wsią Stare Osipy. W tym samym skorowidzu tę drugą miejscowość wymieniono oddzielnie jako wieś włościańską. Odróżnienie obu zapisów jest ważne dla historii rodzin i dawnych gospodarstw.
Po wojnie Osipy-Kolonia pełniły funkcję siedziby gromady. Urzędowy wykaz z 1955 roku wymienia ją wśród jednostek powiatu wysokomazowieckiego. Rolę tę miejscowość utraciła z początkiem 1969 roku: uchwała wojewódzkiej rady narodowej z 1968 roku zniosła gromady Osipy-Kolonia i Brzóski-Gromki, tworząc z ich obszarów gromadę Wysokie Mazowieckie. Zmiana dotyczyła organizacji administracji, nie likwidacji samej wsi.
Od motopompy do remizy
W 1966 roku mieszkańcy powołali OSP; pierwszym prezesem został Stanisław Kamiński. W 1985 roku rozpoczęto starania o grunt pod remizę. Zbudowany wysiłkiem mieszkańców i gminy obiekt łączył zaplecze straży z salą spotkań. Przez długi czas motopompę przewożono na przyczepie za prywatnym traktorem; lekki samochód Renault Master otrzymano w 2018 roku. Jednostka organizowała również zabawy, majówki i działania edukacyjne, a w 2019 roku zwyciężyła w gminnych zawodach pożarniczych.
Źródło opracowania- 1921
Osipy Stare Kolonia w spisie
25 budynków mieszkalnych i 174 osoby; s. drukowana 115, PDF 124, poz. 40.
Źródło - 1955
Gromada w wykazie urzędowym
Osipy Kolonia figurują w spisie gromad powiatu wysokomazowieckiego.
Źródło - 1966
- 1969-01-01
Koniec funkcji siedziby gromady
Obszar zniesionej gromady włączono do nowej gromady Wysokie Mazowieckie.
Źródło - 2013
- 2018
Blisko nas
Miejsca warte poznania
dziedzictwo społeczne
Remiza OSP z salą spotkań
Osipy-Kolonia
Zaplecze straży i wspólnych wydarzeń mieszkańców.
Obiekt użytkowy, nie muzeum. Wejście lub spotkanie z gospodarzami wymaga wcześniejszego uzgodnienia.
Ludzie i pamięć
Wspólna historia.
Wiele śladów.
Własną pamięć historyczną wieś utrwaliła w książce Wacława Stanisława Fatygi Skąd nasz ród, wydanej w 2013 roku z suplementem Anny Fatygi. Relacja Miejskiej Biblioteki Publicznej opisuje połączenie wspomnień rodzinnych z historią Osip-Kolonii oraz uzupełnienie ich o nowsze dzieje mieszkańców. To ważny przykład lokalnego dziedzictwa pisanego, odmienny od historii podawanej wyłącznie przez statystyki i urzędowe podziały.
Źródło opracowaniaWarsztat redakcyjny
Źródła i opracowanie
Opracowanie: Redakcja WysokieM.pl
Źródła sprawdzone:
Zgłoś poprawkę lub podziel się wspomnieniem- Wikipedia: Osipy-Kolonia, źródło pomocnicze przywołujące Skąd nasz ród, s. 11-22
- GUS, Skorowidz miejscowości RP, t. V, 1924, s. druk. 115, PDF 124, gm. Wysokie, poz. 40; spis 1921, domena publiczna
- Nazwy miejscowe Polski, t. VIII, hasło Osipy: rozróżnienie Kolonii i wsi włościańskiej
- Dziennik Urzędowy WRN w Białymstoku nr 3 z 21 lutego 1955: wykaz gromad
- Uchwała WRN nr 56/XVI/68, Dziennik Urzędowy WRN nr 8 z 30 września 1968, poz. 64, § 10-11
- Zarząd OSP Osipy-Kolonia, Historia OSP, Biuletyn Gminy Wysokie Mazowieckie nr 4(75)/2024, s. 10 / PDF 10
- E. Śmigielska, Spotkania w Saloniku Literackim: o książce rodziny Fatygów, Echo Wysokiego nr 94, s. 11 / PDF 11
- Biblioteka Narodowa, Przewodnik Bibliograficzny 2014: Wacław Stanisław Fatyga, Skąd nasz ród, Wysokie Mazowieckie 2013, ISBN 978-83-937377-1-0
- Autorzy i licencje fotografii
Źródło: GUS, rejestr TERYT (SIMC i TERC). Stan rejestru: 2026-01-01; pobrano: 2026-10-18. Miejscowości i ich części nie są tym samym co sołectwa.
Urząd właściwej gminy
Urząd Gminy Wysokie Mazowieckie
- Instytucja
- Urząd Gminy Wysokie Mazowieckie
- Miejscowość
- Wysokie Mazowieckie
- Adres
- ul. Mickiewicza 1A, 18-200 Wysokie Mazowieckie
- Telefon
- 86 275 26 27
Dane sprawdzone: 2026-10-15