Powiat wysokomazowiecki
Mazury
Mazury mają dzieje majątku powiązanego z dobrami tykocińskimi, zachowany zespół dworski i cmentarz wojenny.
Poznaj historię- Powiat
- wysokomazowiecki
- Województwo
- podlaskie
- Rodzaj
- Wieś
- SIMC
- 0410360
Zapisane w historii
Historia miejscowości
Mazury należą do lepiej opisanych miejscowości gminy. Monografia Marka Wójciaka wskazuje sprzedaż wsi przez Krzysztofa Mazura Olbrachtowi Gasztołdowi w 1526 roku i włączenie jej do dóbr tykocińskich. To transakcja dotycząca istniejącej już osady. Po wygaśnięciu Gasztołdów dobra przeszły do monarchy; późniejsze rozdziały książki przedstawiają kolejnych właścicieli, aż po rodzinę Jelińskich.
Według „Słownika geograficznego” w 1827 roku Mazury miały 23 domy i 193 mieszkańców. Majątek obejmował także Brok, a wielką część jego areału zajmowały lasy. Spis 1921 rozdzielił wieś, z 20 budynkami i 118 osobami, od folwarku, z dziewięcioma budynkami i 115 mieszkańcami. Nie należy zamieniać tych odrębnych zapisów w jedną statystykę wsi.
W pamięci miejscowej pozostały deportacje rodzin i leśników w czasie okupacji sowieckiej, opisane w monografii. Krajobraz historyczny dokumentują dwór, park z aleją oraz cmentarz I wojny światowej. Ich dawny opis konserwatorski nie jest równoznaczny z zapewnieniem obecnego dostępu.
Źródło opracowania- 1526
- 1921
Pierwszy spis powszechny
Mazury: folwark 9 budynków mieszkalnych i 115 osób; wieś 20 budynków i 118 osób. S. drukowana 113, PDF 122.
Źródło
Blisko nas
Miejsca warte poznania
dwór i park
Zespół dworsko-parkowy
Mazury
Dwór, park i aleja dojazdowa ujęte w ochronie konserwatorskiej.
Możliwość dojścia i wejścia potwierdź u właściciela lub opiekuna. Nie zakładaj publicznego wstępu; nie wchodź bez zgody na teren prywatny.
cmentarz wojenny
Cmentarz z I wojny światowej
Mazury
Miejsce pamięci wykazane w rejestrze zabytków.
Możliwość dojścia i wejścia potwierdź u właściciela lub opiekuna. Nie zakładaj publicznego wstępu; nie wchodź bez zgody na teren prywatny.
Warsztat redakcyjny
Źródła i opracowanie
Opracowanie: Redakcja WysokieM.pl
Źródła sprawdzone:
Zgłoś poprawkę lub podziel się wspomnieniem- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, hasło miejscowościowe (domena publiczna); transkrypcja OCR
- Marek Wójciak, Historia wsi Mazury w Gminie Wysokie Mazowieckie, 2018, s.17,21,146
- Gminny program opieki nad zabytkami 2021
- GUS, Skorowidz 1924, s. drukowana 113, PDF 122, gm. Sokoły, poz. 22–23. Spis 30.09.1921, domena publiczna.
- Autorzy i licencje fotografii
Źródło: GUS, rejestr TERYT (SIMC i TERC). Stan rejestru: 2026-01-01; pobrano: 2026-10-18. Miejscowości i ich części nie są tym samym co sołectwa.
Urząd właściwej gminy
Urząd Gminy Wysokie Mazowieckie
- Instytucja
- Urząd Gminy Wysokie Mazowieckie
- Miejscowość
- Wysokie Mazowieckie
- Adres
- ul. Mickiewicza 1A, 18-200 Wysokie Mazowieckie
- Telefon
- 86 275 26 27
Dane sprawdzone: 2026-10-15