Powiat wysokomazowiecki
Wysokie MazowieckiePogoda: teraz i jutro7 dni
WysokieM.pl - Tu bije puls Twojego miasta
Zgłoś temat

Powiat wysokomazowiecki

Mazury

Mazury mają dzieje majątku powiązanego z dobrami tykocińskimi, zachowany zespół dworski i cmentarz wojenny.

Poznaj historię
Powiat
wysokomazowiecki
Województwo
podlaskie
Rodzaj
Wieś
SIMC
0410360

Zapisane w historii

Historia miejscowości

Mazury należą do lepiej opisanych miejscowości gminy. Monografia Marka Wójciaka wskazuje sprzedaż wsi przez Krzysztofa Mazura Olbrachtowi Gasztołdowi w 1526 roku i włączenie jej do dóbr tykocińskich. To transakcja dotycząca istniejącej już osady. Po wygaśnięciu Gasztołdów dobra przeszły do monarchy; późniejsze rozdziały książki przedstawiają kolejnych właścicieli, aż po rodzinę Jelińskich.

Według „Słownika geograficznego” w 1827 roku Mazury miały 23 domy i 193 mieszkańców. Majątek obejmował także Brok, a wielką część jego areału zajmowały lasy. Spis 1921 rozdzielił wieś, z 20 budynkami i 118 osobami, od folwarku, z dziewięcioma budynkami i 115 mieszkańcami. Nie należy zamieniać tych odrębnych zapisów w jedną statystykę wsi.

W pamięci miejscowej pozostały deportacje rodzin i leśników w czasie okupacji sowieckiej, opisane w monografii. Krajobraz historyczny dokumentują dwór, park z aleją oraz cmentarz I wojny światowej. Ich dawny opis konserwatorski nie jest równoznaczny z zapewnieniem obecnego dostępu.

Źródło opracowania
  1. 1526

    Zmiana właściciela

    Olbracht Gasztołd nabył istniejącą wieś.

    Źródło
  2. 1921

    Pierwszy spis powszechny

    Mazury: folwark 9 budynków mieszkalnych i 115 osób; wieś 20 budynków i 118 osób. S. drukowana 113, PDF 122.

    Źródło

Blisko nas

Miejsca warte poznania

dwór i park

Zespół dworsko-parkowy

Mazury

Dwór, park i aleja dojazdowa ujęte w ochronie konserwatorskiej.

Możliwość dojścia i wejścia potwierdź u właściciela lub opiekuna. Nie zakładaj publicznego wstępu; nie wchodź bez zgody na teren prywatny.

cmentarz wojenny

Cmentarz z I wojny światowej

Mazury

Miejsce pamięci wykazane w rejestrze zabytków.

Możliwość dojścia i wejścia potwierdź u właściciela lub opiekuna. Nie zakładaj publicznego wstępu; nie wchodź bez zgody na teren prywatny.

Warsztat redakcyjny

Źródła i opracowanie

Opracowanie: Redakcja WysokieM.pl

Źródła sprawdzone:

Zgłoś poprawkę lub podziel się wspomnieniem
  1. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, hasło miejscowościowe (domena publiczna); transkrypcja OCR
  2. Marek Wójciak, Historia wsi Mazury w Gminie Wysokie Mazowieckie, 2018, s.17,21,146
  3. Gminny program opieki nad zabytkami 2021
  4. GUS, Skorowidz 1924, s. drukowana 113, PDF 122, gm. Sokoły, poz. 22–23. Spis 30.09.1921, domena publiczna.
  5. Autorzy i licencje fotografii

Źródło: GUS, rejestr TERYT (SIMC i TERC). Stan rejestru: 2026-01-01; pobrano: 2026-10-18. Miejscowości i ich części nie są tym samym co sołectwa.

Urząd właściwej gminy

Urząd Gminy Wysokie Mazowieckie

Instytucja
Urząd Gminy Wysokie Mazowieckie
Miejscowość
Wysokie Mazowieckie
Adres
ul. Mickiewicza 1A, 18-200 Wysokie Mazowieckie

Dane sprawdzone: 2026-10-15

Sprawy lokalne

Aktualności z całej gminy

Prześlij informacje lub zdjęcia miejscowości