Powiat wysokomazowiecki
Wysokie MazowieckiePogoda: teraz i jutro7 dni
WysokieM.pl - Tu bije puls Twojego miasta
Zgłoś temat

Powiat wysokomazowiecki

Krzyżewo

Krzyżewo jest związane z fundacją szkoły rolniczej Bronisławy i Stefanii Karpowicz.

Poznaj historię
Gmina
Sokoły
Powiat
wysokomazowiecki
Województwo
podlaskie
Rodzaj
Wieś
SIMC
0405955

Zapisane w historii

Historia miejscowości

Najważniejszy udokumentowany rozdział dziejów Krzyżewa wiąże się z powstaniem szkoły rolniczej. Bronisława Karpowicz i jej córka Stefania przeznaczyły środki majątku na przygotowanie placówki uczącej praktycznego, nowoczesnego gospodarowania. Gmach wznoszono w latach 1911-1912 przy współpracy z Centralnym Towarzystwem Rolniczym. Szkoła rozpoczęła działalność w 1913 r. Założenie obejmowało naukę, mieszkanie uczniów i zaplecze gospodarcze, a sam budynek wyposażono w rozwiązania sanitarne i grzewcze nowoczesne jak na wiejską placówkę tamtej epoki. W 1921 r. skorowidz rozdzielał Krzyżewo-wieś, z ośmioma budynkami mieszkalnymi i 42 osobami, od Krzyżewa-folwarku, z sześcioma budynkami i 97 mieszkańcami. Nie można utożsamić całej dawnej miejscowości wyłącznie z terenem szkolnym. Zabytkowy gmach i prowadząca do szkoły aleja lipowa pozostają materialnymi świadectwami tej historii. Szkolne zbiory pamięci upamiętniają fundatorkę.

Źródło opracowania
  1. 1911-1912

    Budowa gmachu

    Powstaje szkoła rolnicza z zapleczem.

    Źródło
  2. 1913

    Początek nauczania

    Uruchomienie placówki w Krzyżewie.

    Źródło

Blisko nas

Miejsca warte poznania

Zabytek oświaty

Historyczny budynek szkoły rolniczej

Krzyżewo, działka 38/2

Gmach z lat 1911-1912, wpis A-532 z 1994 r.

Dostęp do budynku wyłącznie po uzgodnieniu z aktualnym użytkownikiem.

Historyczna zieleń

Aleja lipowa

Krzyżewo, droga do dawnej szkoły, działka 102

Aleja ujęta w gminnej ewidencji, datowana na początek XX wieku.

Nie potwierdzono odrębnego publicznego szlaku; respektuj oznakowanie i granice terenu placówek.

Ludzie i pamięć

Wspólna historia.
Wiele śladów.

Historyczny gmach szkoły i aleja lipowa są odrębnymi elementami dziedzictwa. Nie ustalono bieżącej funkcji i zasad dostępu do wszystkich dawnych pomieszczeń.

Źródło opracowania

Warsztat redakcyjny

Źródła i opracowanie

Opracowanie: Redakcja WysokieM.pl

Źródła sprawdzone:

Zgłoś poprawkę lub podziel się wspomnieniem
  1. Rada Gminy Sokoły, uchwała XLVI/314/2024: Gminny Program Opieki nad Zabytkami 2023-2026 (załącznik urzędowy)
  2. Zespół Szkół Rolniczych w Krzyżewie: Stefania Karpowicz, założycielka szkoły
  3. GUS, Skorowidz miejscowości RP, t. V: Województwo białostockie, Warszawa 1924; spis 30 IX 1921, domena publiczna; lokalny pełny skan
  4. Autorzy i licencje fotografii

Części miejscowości

  • Krzyżewo-KoloniaCzęść miejscowości Krzyżewo · SIMC 0405961
  • MajątekCzęść miejscowości Krzyżewo · SIMC 0405978

Źródło: GUS, rejestr TERYT (SIMC i TERC). Stan rejestru: 2026-01-01; pobrano: 2026-10-18. Miejscowości i ich części nie są tym samym co sołectwa.

Urząd właściwej gminy

Urząd Gminy Sokoły

Instytucja
Urząd Gminy Sokoły
Miejscowość
Sokoły
Adres
ul. Rynek Mickiewicza 10, 18-218 Sokoły

Dane sprawdzone: 2026-10-15

Sprawy lokalne

Aktualności z całej gminy

Prześlij informacje lub zdjęcia miejscowości