Krasowo Wielkie

Własna metryka Krasowa Wielkiego

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego odróżniał Krasowo Wielkie od Częstek, Siódmaków i folwarku Wólka. Dla tej właśnie wsi wskazywał dokumenty od 1526 roku. W opisie z 1883 roku wymienił 31 dymów, karczmę i wiatrak. Podawał 194 katolików, jednego unitę oraz 48 mieszkańców wyznania mojżeszowego. W strukturze własności rozróżniał 534 morgi gruntów szlacheckich, 15 włościańskich i siedem i pół morgi poduchownych. Wspominał o rozsprzedanym na drobne części majątku Drągowskich. Nie był to więc jednolity folwark: w obrębie jednej miejscowości współistniały odmienne formy własności.

SGKP opisał również cmentarz grzebalny parafii Piekuty, założony w 1870 roku na gruntach tej wsi, o kwadratowym planie i ogrodzeniu z kamienia polnego. To historyczna informacja o zasięgu gruntów Krasowa; nie oznacza, że wszystkie obiekty dzisiejszej siedziby gminy należy przypisywać tej miejscowości.

W 1921 roku Krasowo Wielkie miało 28 budynków mieszkalnych i 16 innych budynków zamieszkanych. Spis objął 270 osób: 122 mężczyzn i 148 kobiet. Wyznanie rzymskokatolickie zadeklarowało 235 mieszkańców, prawosławne czterech, a mojżeszowe 31. Są to dane o wyznaniu, nie automatycznie o narodowości.

Dwie biografie związane z miejscowością

13 grudnia 1793 roku urodził się tutaj Tomasz Puchalski, późniejszy ksiądz i kapelan wojskowy, uczestnik powstania listopadowego. Po klęsce powstania znalazł się na emigracji we Francji. Pozostawił pamiętnik obejmujący lata 1827-1840. Zachowany rękopis stał się także materiałem badań językoznawczych: Tadeusz Brajerski analizował jego pisownię i cechy wymowy.

6 maja 1882 roku przyszedł tu na świat Jan Stanisław Jankowski, późniejszy Delegat Rządu na Kraj i wicepremier Polskiego Państwa Podziemnego. Jego młodszy brat Konstanty przejął gospodarstwo po rodzicach, a siostry mieszkały w okolicy. Losy Jankowskiego nie zerwały więc rodzinnych związków z wsią. Po aresztowaniu w 1945 roku został skazany w moskiewskim procesie szesnastu; zmarł w sowieckim więzieniu w 1953 roku. IPN opublikował jego listy do siostry, ukazujące osobisty wymiar rozłąki z rodziną.