Kowalewszczyzna

Kowalewszczyzna była ośrodkiem większego zespołu dóbr, do którego należały między innymi Jeńki, Chomice, Mojsiki i Waniewo. Gloger opisał tutejszy drewniany dwór z XVII wieku, rozebrany w 1881 r., bibliotekę Orsettich i pobyty Narcyzy Żmichowskiej. Dzięki tej dokumentacji nieistniejąca już siedziba pozostaje ważna dla badań dawnego budownictwa; nie należy jednak obiecywać zwiedzania zachowanego pałacu. W gospodarczym opisie wieś i folwark występują osobno. Wieś miała 27 osad na 498 morgach, a gospodarstwo folwarczne zajmowało znacznie większy obszar. Rozdział zachowano w spisie z 1921 r.: Kowalewszczyzna-wieś liczyła 279 osób w 44 budynkach mieszkalnych, folwark miał własny wpis. W sierpniu 1944 r. miejscowość objęła niemiecka pacyfikacja. Dzisiejszy opis dziedzictwa powinien uwzględniać także relikty parku, ujęte w gminnej ewidencji, oraz historyczny układ owalnicowy wsi, a nie wyłącznie historię właścicieli dworu.