Powiat wysokomazowiecki
Jabłonowo-Wypychy
Jabłonowo-Wypychy są dawną wsią szlachecką, której dzieje splatają się z Kątami i Niedziałkami.
Poznaj historię- Gmina
- Sokoły
- Powiat
- wysokomazowiecki
- Województwo
- podlaskie
- Rodzaj
- Wieś
- SIMC
- 0405777
Zapisane w historii
Historia miejscowości
Wypychy były jedną z odrębnych osad zespołu Jabłonowa, a nie tylko nowszą nazwą całych sąsiednich Kątów. W historycznym wykazie Glogera obie miejscowości wymieniono przy Jabłonowie poświadczonym w 1441 r. Słownik geograficzny przytacza rok 1440; obie informacje dotyczą dokumentacji, a nie pewnej chwili lokacji Wypychów. W 1827 r. miejscowość liczyła dziewiętnaście domów i 103 mieszkańców. Badania dziejów parafii Płonka wskazują, że w 1632 r. dziedzicami Wypychów byli Albert i Feliks Jabłonowscy. Spis z 1921 r. wykazał wieś w gminie Kowalewszczyzna, liczącą siedemnaście budynków mieszkalnych i sto osób. Dzisiejsze części Niedziałki i Występ należy badać osobno: ich nazwy zachowują drobniejszy podział osadniczy, którego nie objaśnia sama wspólna historia Jabłonowa.
Źródło opracowaniaWarsztat redakcyjny
Źródła i opracowanie
Opracowanie: Redakcja WysokieM.pl
Źródła sprawdzone:
Zgłoś poprawkę lub podziel się wspomnieniem- SGKP, t. III, s. 351: Jabłonowo-Kąty i Jabłonowo-Wypychy (1882), public-domain tekst hasła reprodukowany w sekcji Wzmianka historyczna
- Zygmunt Gloger, Dawna ziemia bielska i jej cząstkowa szlachta (1873), tekst w Pismach rozproszonych, s. 176-178; domena publiczna, bez nowych przypisów wydawców
- Barbara Jaszczuk, Dzieje parafii Płonka Kościelna do 1795 roku, praca magisterska UwB, s. 49-50
- GUS, Skorowidz miejscowości RP, t. V: Województwo białostockie, Warszawa 1924; spis 30 IX 1921, domena publiczna; lokalny pełny skan
- Autorzy i licencje fotografii
Części miejscowości
- NiedziałkiCzęść miejscowości Jabłonowo-Wypychy · SIMC 0405783Barbara Jaszczuk, Dzieje parafii Płonka Kościelna do 1795 roku, praca magisterska UwB, s. 49-50
Niedziałki zachowują nazwę dawnego Jabłonowa-Niedziałek. Badania dziejów parafii Płonka wskazują tę osadę w rejestrze poborowym z 1578 r.; w 1581 r. dziedziczyli tam Stanisław, syn Michała, i Szczęsny, syn Wawrzyńca. W 1785 r. odnotowano sprzedaż części Niedziałek i Wypychów Michałowi Jabłonowskiemu. To udokumentowane punkty dziejów własności, nie data lokacji ani pełna genealogia mieszkańców.
- WystępCzęść miejscowości Jabłonowo-Wypychy · SIMC 0405790
Źródło: GUS, rejestr TERYT (SIMC i TERC). Stan rejestru: 2026-01-01; pobrano: 2026-10-18. Miejscowości i ich części nie są tym samym co sołectwa.
Urząd właściwej gminy
Urząd Gminy Sokoły
- Instytucja
- Urząd Gminy Sokoły
- Miejscowość
- Sokoły
- Adres
- ul. Rynek Mickiewicza 10, 18-218 Sokoły
- Telefon
- 86 476 30 10
Dane sprawdzone: 2026-10-15