Powiat wysokomazowiecki
Wysokie MazowieckiePogoda: teraz i jutro7 dni
WysokieM.pl - Tu bije puls Twojego miasta
Zgłoś temat
Zabudowa Jabłonki Kościelnej, widok archiwalny
Zabudowa Jabłonki Kościelnej, widok archiwalny · zdjęcie archiwalne 08.10.2020 Fot. Wawa65 · CC BY-SA 4.0

Powiat wysokomazowiecki

Jabłonka Kościelna

Jabłonka Kościelna to dawny ośrodek parafialny i osada o miejskiej przeszłości, z istotnym dziedzictwem żydowskich mieszkańców.

Poznaj historię
Powiat
wysokomazowiecki
Województwo
podlaskie
Rodzaj
Wieś
SIMC
0410318

Zapisane w historii

Historia miejscowości

Parafię w Jabłonce erygowano 30 października 1493 roku. Jej fundatorami byli Jakub Ciechanowski i bracia Mioduszewscy; jest to data instytucji kościelnej, nie założenia wsi. „Słownik geograficzny” opisuje osiemnastowieczną Jabłonkę jako miasteczko Szlaskich. Dla 1827 roku podaje 61 domów i 357 mieszkańców, a dla czasu swego wydania 48 domów i 595 osób, w większości Żydów.

Spis 1921 zaliczył Jabłonkę do osad miejskich. Wykazał 248 mieszkańców, w tym 157 wyznania mojżeszowego, 90 katolików i jedną osobę prawosławną. Tych danych wyznaniowych nie należy mylić z deklarowaną narodowością. Istniejący murowany kościół św. Michała Archanioła wznoszono w latach 1898–1903. Poważnie uszkodzony w 1944 roku, został odbudowany w 1949; konsekracja nastąpiła w 1997 roku. Zespół kościelny oraz cmentarz parafialny figurują w dokumentacji konserwatorskiej. Dzisiejsza wiejska skala miejscowości nie oddaje zatem całej jej dawnej roli religijnej i osadniczej.

Źródło opracowania
  1. 1493

    Powstanie parafii

    Erekcja 30 października.

    Źródło
  2. 1898–1903

    Murowana świątynia

    Budowa kościoła św. Michała Archanioła.

    Źródło
  3. 1944–1949

    Zniszczenie i odbudowa

    Kościół uszkodzony podczas wojny odbudowano w 1949.

    Źródło
  4. 1921

    Pierwszy spis powszechny

    Jabłonka Kościelna, osada miejska: 248 mieszkańców; 157 wyznania mojżeszowego, 90 rzymskokatolickiego, 1 prawosławnego. S. drukowana 115, PDF 124.

    Źródło

Blisko nas

Miejsca warte poznania

kościół

Kościół św. Michała Archanioła

Jabłonka Kościelna 44

Murowana świątynia z przełomu XIX i XX wieku, odbudowana po wojnie.

Możliwość dojścia i wejścia potwierdź u właściciela lub opiekuna. Nie zakładaj publicznego wstępu; nie wchodź bez zgody na teren prywatny.

zespół zabytkowy

Zespół kościelny i cmentarz parafialny

Jabłonka Kościelna

Dokumentacja wymienia kaplicę grobową, ogrodzenie, dom parafialny i spichlerz.

Możliwość dojścia i wejścia potwierdź u właściciela lub opiekuna. Nie zakładaj publicznego wstępu; nie wchodź bez zgody na teren prywatny.

Warsztat redakcyjny

Źródła i opracowanie

Opracowanie: Redakcja WysokieM.pl

Źródła sprawdzone:

Zgłoś poprawkę lub podziel się wspomnieniem
  1. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, hasło miejscowościowe (domena publiczna); transkrypcja OCR
  2. Diecezja łomżyńska: historia parafii Jabłonka Kościelna
  3. Gminny program opieki nad zabytkami 2021
  4. GUS, Skorowidz 1924, s. drukowana 115, PDF 124, gm. Wysokie, poz. 20. Spis 30.09.1921, domena publiczna.
  5. Autorzy i licencje fotografii

Źródło: GUS, rejestr TERYT (SIMC i TERC). Stan rejestru: 2026-01-01; pobrano: 2026-10-18. Miejscowości i ich części nie są tym samym co sołectwa.

Urząd właściwej gminy

Urząd Gminy Wysokie Mazowieckie

Instytucja
Urząd Gminy Wysokie Mazowieckie
Miejscowość
Wysokie Mazowieckie
Adres
ul. Mickiewicza 1A, 18-200 Wysokie Mazowieckie

Dane sprawdzone: 2026-10-15

Sprawy lokalne

Aktualności z całej gminy

Prześlij informacje lub zdjęcia miejscowości