Powiat wysokomazowiecki
Wysokie MazowieckiePogoda: teraz i jutro7 dni
WysokieM.pl - Tu bije puls Twojego miasta
Zgłoś temat

Powiat wysokomazowiecki

Dąbrówka Kościelna

Dąbrówka Kościelna jest dawnym ośrodkiem parafialnym i usługowym z kościołem św. Anny, drewnianą dzwonnicą i nietypowym kioskiem kolportażu strażackiego. GUS NSP 2021 wykazał tu 346 mieszkańców miejscowości statystycznej.

Poznaj historię
Powiat
wysokomazowiecki
Województwo
podlaskie
Rodzaj
Wieś
SIMC
0407227

Zapisane w historii

Historia miejscowości

Parafia i miejscowe zaplecze

Historia Dąbrówki nie sprowadza się do pojedynczego kościoła. Była ona ośrodkiem skupiającym funkcje religijne, szkolne, opiekuńcze i gospodarcze. Słownik geograficzny w haśle z XIX wieku rozróżniał szlachecką Dąbrówkę Kościelną oraz włościańską Dąbrówkę Małą. Odnotował szkołę i dom schronienia dla osób starych oraz z niepełnosprawnościami. Osobno opisał folwark: 316 mórg, w tym 256 mórg gruntów ornych i ogrodów, 27 łąk, 14 lasu oraz 19 nieużytków i placów. Przy wsi wymienił osiemnaście osad i 110 mórg ziemi. Te dawne kategorie własnościowe pomagają zrozumieć złożoność miejscowości; nie są opisem dzisiejszych granic ani aktualnego użytkowania gruntów.

Diecezja łomżyńska wiąże początki parafii św. Anny z 1529 r. i fundacją Szepietowskich oraz Wojnów. Daty tej nie należy uznawać za moment założenia wsi. W późniejszym słownikowym uzupełnieniu potwierdzono także szesnastowieczne używanie nazwy Wojny-Dąbrówka. Dzisiejszą murowaną świątynię GOK datuje na 1875 r., wskazując projekt Leandra Jana Marconiego oraz datki parafian i Aleksandra Kierznowskiego z Wawrzyńców.

Wieś w pierwszym spisie

30 września 1921 r. wieś liczyła 397 osób: 181 mężczyzn i 216 kobiet. Spisano 65 budynków mieszkalnych oraz jeden inny zamieszkany. Mieszkańcy deklarowali wyznanie rzymskokatolickie, prawosławne i mojżeszowe; ostatnia grupa liczyła 55 osób. Folwark stanowił osobny wiersz: trzy budynki i 59 mieszkańców. Nie należy dodawać tych danych do współczesnej liczby ludności bez zbadania zmian terytorialnych, ale sam rozdział dobrze pokazuje istnienie obok siebie wsi i gospodarstwa majątkowego.

Źródło opracowania
  1. 1529

    Początki parafii

    Data podana przez diecezję łomżyńską, odnosząca się do parafii, nie założenia wsi.

    Źródło
  2. 1786

    Datowanie dzwonnicy

    Rok przytoczony przez GOK za kartą ewidencyjną zabytku.

    Źródło
  3. 1875

    Murowany kościół św. Anny

    Datowanie budowy według opracowania GOK; projekt przypisany L.J. Marconiemu.

    Źródło
  4. 1921

    Spis wsi i folwarku

    397 osób we wsi i 59 w odrębnie spisanym folwarku.

    Źródło
  5. 1936

    Kolportaż strażacki

    Z tego roku pochodzi obiekt ujęty później w rejestrze zabytków.

    Źródło

Blisko nas

Miejsca warte poznania

zespół sakralny

Kościół św. Anny i dzwonnica

Dąbrówka Kościelna, centrum wsi; parafia: Dąbrówka Kościelna 10

Ceglana świątynia klasycystyczna i osobna drewniana dzwonnica to dwa różne zabytki, tworzące wspólny punkt orientacyjny w historycznym centrum.

Czynne miejsce kultu. Dostęp do wnętrza kościoła i dzwonnicy należy uzgodnić z parafią; nie podano godzin zwiedzania.

zabytek architektury

Kolportaż strażacki

Dąbrówka Kościelna, centrum przy remizie

Obiekt z 1936 r., wpis A-586. Nie należy utożsamiać go z całą remizą.

Oglądanie z przestrzeni ogólnodostępnej; nie potwierdzono czynnego punktu informacji ani możliwości wejścia.

cmentarz

Cmentarz parafialny i nagrobek Augusta Wojno

Dąbrówka Kościelna, cmentarz rzymskokatolicki

NID ujmuje cmentarz w ewidencji. Osobny wpis rejestrowy dotyczy nagrobka Augusta Wojno.

Miejsce pochówku; należy respektować zasady zarządcy, uroczystości i prywatność odwiedzających.

Ludzie i pamięć

Wspólna historia.
Wiele śladów.

Najczytelniejszym zespołem pozostaje kościół i jego otoczenie. Karta NID klasyfikuje ceglaną świątynię jako klasycystyczną, a drewnianą dzwonnicę potwierdza jako osobny obiekt chroniony. Dzwonnica jest starsza od obecnego kościoła; GOK, odwołując się do karty ewidencyjnej, podaje rok 1786. Znaczenie ma również historyczny układ wsi: rozwidlenie dróg, plac przed kościołem i powiązanie świątyni z zabudową centrum.

Kolportaż strażacki z 1936 r. wpisano do rejestru w 2015 r. To odrębny obiekt, nie cała remiza. Na cmentarzu osobnym wpisem chroniony jest nagrobek Augusta Wojno z pierwszej połowy XIX wieku. NID samą nekropolię datuje na połowę XIX wieku i ujmuje w ewidencji.

Źródło opracowania

Warsztat redakcyjny

Źródła i opracowanie

Opracowanie: Redakcja WysokieM.pl

Źródła sprawdzone:

Zgłoś poprawkę lub podziel się wspomnieniem
  1. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I, 1880, s. 935, Dąbrówka, poz. 56; domena publiczna, transkrypcja
  2. Słownik geograficzny, t. XV cz. 1, s. 396: Wojny-Dąbrówka; domena publiczna, przedruk OCR
  3. Diecezja łomżyńska, Parafia św. Anny w Dąbrówce Kościelnej
  4. GOK Szepietowo, Poznaj Dąbrówkę Kościelną, 21 VII 2021
  5. GUS, Skorowidz miejscowości RP, t. V, 1924; drukowana s. 114 / PDF s. 123, poz. 23-24; domena publiczna
  6. NID, Kościół parafialny św. Anny w Dąbrówce Kościelnej
  7. NID, Dzwonnica w Dąbrówce Kościelnej, gm. Szepietowo
  8. NID, Cmentarz rzymskokatolicki w Dąbrówce Kościelnej, gm. Szepietowo
  9. Gminny Program Opieki nad Zabytkami 2020-2023, uchwała XV/127/20; s. 40
  10. GUS BDL, NSP 2021, P4182, zmienna 1639616: Dąbrówka Kościelna
  11. Autorzy i licencje fotografii

Źródło: GUS, rejestr TERYT (SIMC i TERC). Stan rejestru: 2026-01-01; pobrano: 2026-10-18. Miejscowości i ich części nie są tym samym co sołectwa.

Urząd właściwej gminy

Urząd Miejski w Szepietowie

Instytucja
Urząd Miejski w Szepietowie
Miejscowość
Szepietowo
Adres
ul. Główna 6, 18-210 Szepietowo

Dane sprawdzone: 2026-10-15

Sprawy lokalne

Aktualności z całej gminy

Prześlij informacje lub zdjęcia miejscowości