Dąbrowa Wielka

Parafia w dawnej Długiej Dąbrowie została ufundowana przez okolicznych dziedziców 18 lutego 1423 roku. To data organizacji parafii, a nie założenia wsi. Zachowane kopie dokumentu fundacyjnego wskazują na długą tradycję wspólnoty skupionej wokół miejscowego kościoła. W XIX wieku Dąbrowa Wielka pełniła także funkcje pozareligijne. Słownik geograficzny wymienia tu szkółkę, urząd gminny i schronienie dla starców; opisuje również folwark obejmujący 550 mórg.

Spis z 1921 roku ujmuje wieś w gminie Szepietowo: 45 budynków mieszkalnych i 314 mieszkańców. Odnotowano 247 katolików, 64 osoby wyznania mojżeszowego oraz trzy niewierzące; nie należy utożsamiać tych rubryk z narodowością.

Obecna neogotycka świątynia zastąpiła drewniany kościół pod koniec XIX wieku. Diecezja podaje budowę w latach 1883-1888 i konsekrację w 1925 roku. Zniszczenia II wojny światowej wymagały odbudowy. Historia wsi łączy więc rolę parafialnego centrum okolicy z codziennymi funkcjami opiekuńczymi, szkolnymi i gospodarczymi.