Czaje-Bagno

Najbardziej konkretnym rozpoznanym świadectwem gospodarczej przeszłości Czaj-Bagna jest drewniany młyn motorowo-elektryczny datowany w gminnej ewidencji na 1946 rok. Program opieki nad zabytkami z 2019 roku wymienia go pod numerem 177/1036. Dokumentacja planistyczna lokalizuje obiekt pod adresem Czaje-Bagno 20. To odrębny ślad miejscowego przetwórstwa zboża, a nie zabytek przeniesiony do wsi z opisu sąsiednich Czaj.

Nie ustalono dotąd historii zakładu, nazwisk jego budowniczych ani kolejnych etapów wyposażania. Określenie motorowo-elektryczny nie upoważnia samo w sobie do przypisania daty elektryfikacji całej wsi. Równie ostrożnie trzeba traktować dawne wzmianki pod ogólną nazwą Czaje: bez porównania granic nie można ich wszystkich odnosić do Czaj-Bagna. Wizyta krajoznawcza może koncentrować się na zachowanym w dokumentacji śladzie młynarstwa, lecz aktualny stan i dostępność obiektu wymagają osobnego potwierdzenia.