Powiat wysokomazowiecki
Bryki
Bryki mają udokumentowaną historię wsi i folwarku, a ważną część ich powojennej tożsamości tworzą ochotnicza straż pożarna oraz świetlica wiejska.
Poznaj historię- Powiat
- wysokomazowiecki
- Województwo
- podlaskie
- Rodzaj
- Wieś
- SIMC
- 0407121
Zapisane w historii
Historia miejscowości
Wieś i osobny folwark
Dziewiętnastowieczny Słownik geograficzny Królestwa Polskiego określał Bryki jako wieś szlachecko-włościańską w gminie Szepietowo i parafii Wysokie Mazowieckie. Ten dawny podział administracyjny pomaga odnaleźć miejscowość w dokumentach: nie należy szukać jej wyłącznie pod dzisiejszą gminą wiejską Wysokie Mazowieckie. Dla 1827 roku słownik podał 19 domów i 141 mieszkańców. Przy opisie opublikowanym w 1880 roku wymienił obszar 1224 mórg. Określenie szlachecko-włościańska wskazuje na współistnienie różnych tradycji własności i pozycji społecznej mieszkańców, a nie jednorodny majątek jednego właściciela.
W 1921 roku statystycy rozróżnili dwie pozycje o nazwie Bryki. Wieś liczyła 58 budynków mieszkalnych i 328 osób; folwark miał jeden budynek mieszkalny i 20 mieszkańców. Obie jednostki znalazły się w ówczesnej gminie Szepietowo. Nie można traktować liczby 348 jako dosłownego odczytu rubryki dotyczącej samej wsi ani automatycznie odnosić jej do współczesnych granic. Porównanie z 1827 rokiem pokazuje jednak wyraźny wzrost liczby domów w wiejskiej części Bryk.
Straż i miejscowa wspólnota
W 1955 roku Jan Roszkowski i grupa mieszkańców zorganizowali Ochotniczą Straż Pożarną. Niedługo później rozpoczęto budowę strażnicy z wieżą obserwacyjną i remizą. Budynek służył również spotkaniom, a w latach sześćdziesiątych dochody z zabaw tanecznych pomagały utrzymywać jednostkę. Techniczne zaplecze zmieniało się od ręcznej pompy i konnego wozu do samochodu Żuk, otrzymanego w 1975 roku. Rok później drużyna z Bryk zajęła trzecie miejsce w krajowych zawodach w Morągu. W 2005 roku podjęto rozbudowę zaplecza, zwiększając powierzchnię świetlicy. Żuk służył do 2013 roku, gdy zastąpił go Opel.
Wczesne notatki sekretarza Władysława Krajewskiego nie przetrwały. Opublikowaną w 2024 roku historię OSP uzupełniono więc wywiadami z mieszkańcami i prywatnymi fotografiami.
Źródło opracowania- 1827
- 1921
Wieś i folwark w spisie
Wieś: 328 osób; folwark: 20. S. drukowana 114, PDF 123, gm. Szepietowo, poz. 1-2.
Źródło - 1955
- 1976
Blisko nas
Miejsca warte poznania
dziedzictwo społeczne
Remiza OSP i świetlica wiejska
Bryki
Zaplecze lokalnej straży i spotkań mieszkańców; nie jest placówką muzealną.
Budynek użytkowy. Wejście i ewentualne spotkanie z druhami trzeba wcześniej uzgodnić; nie zakładać stałego otwarcia.
Ludzie i pamięć
Wspólna historia.
Wiele śladów.
Remiza i świetlica są miejscami lokalnej aktywności, nie muzeum. Dzieje wspólnego budowania i strażackich zawodów należą do społecznego dziedzictwa Bryk.
Źródło opracowaniaWarsztat redakcyjny
Źródła i opracowanie
Opracowanie: Redakcja WysokieM.pl
Źródła sprawdzone:
Zgłoś poprawkę lub podziel się wspomnieniem- SGKP, t. I, 1880, s. 393, hasło Bryki; domena publiczna, transkrypcja OCR
- GUS, Skorowidz miejscowości RP, t. V, 1924, s. druk. 114, PDF 123, gm. Szepietowo, poz. 1-2; spis 1921, domena publiczna
- OSP Bryki, Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Brykach, Biuletyn Gminy Wysokie Mazowieckie nr 1(72)/2024, s. 10 / PDF 10
- Autorzy i licencje fotografii
Źródło: GUS, rejestr TERYT (SIMC i TERC). Stan rejestru: 2026-01-01; pobrano: 2026-10-18. Miejscowości i ich części nie są tym samym co sołectwa.
Urząd właściwej gminy
Urząd Gminy Wysokie Mazowieckie
- Instytucja
- Urząd Gminy Wysokie Mazowieckie
- Miejscowość
- Wysokie Mazowieckie
- Adres
- ul. Mickiewicza 1A, 18-200 Wysokie Mazowieckie
- Telefon
- 86 275 26 27
Dane sprawdzone: 2026-10-15