Powiat wysokomazowiecki
Wysokie MazowieckiePogoda: teraz i jutro7 dni
WysokieM.pl - Tu bije puls Twojego miasta
Zgłoś temat

Powiat wysokomazowiecki

Bryki

Bryki mają udokumentowaną historię wsi i folwarku, a ważną część ich powojennej tożsamości tworzą ochotnicza straż pożarna oraz świetlica wiejska.

Poznaj historię
Powiat
wysokomazowiecki
Województwo
podlaskie
Rodzaj
Wieś
SIMC
0407121

Zapisane w historii

Historia miejscowości

Wieś i osobny folwark

Dziewiętnastowieczny Słownik geograficzny Królestwa Polskiego określał Bryki jako wieś szlachecko-włościańską w gminie Szepietowo i parafii Wysokie Mazowieckie. Ten dawny podział administracyjny pomaga odnaleźć miejscowość w dokumentach: nie należy szukać jej wyłącznie pod dzisiejszą gminą wiejską Wysokie Mazowieckie. Dla 1827 roku słownik podał 19 domów i 141 mieszkańców. Przy opisie opublikowanym w 1880 roku wymienił obszar 1224 mórg. Określenie szlachecko-włościańska wskazuje na współistnienie różnych tradycji własności i pozycji społecznej mieszkańców, a nie jednorodny majątek jednego właściciela.

W 1921 roku statystycy rozróżnili dwie pozycje o nazwie Bryki. Wieś liczyła 58 budynków mieszkalnych i 328 osób; folwark miał jeden budynek mieszkalny i 20 mieszkańców. Obie jednostki znalazły się w ówczesnej gminie Szepietowo. Nie można traktować liczby 348 jako dosłownego odczytu rubryki dotyczącej samej wsi ani automatycznie odnosić jej do współczesnych granic. Porównanie z 1827 rokiem pokazuje jednak wyraźny wzrost liczby domów w wiejskiej części Bryk.

Straż i miejscowa wspólnota

W 1955 roku Jan Roszkowski i grupa mieszkańców zorganizowali Ochotniczą Straż Pożarną. Niedługo później rozpoczęto budowę strażnicy z wieżą obserwacyjną i remizą. Budynek służył również spotkaniom, a w latach sześćdziesiątych dochody z zabaw tanecznych pomagały utrzymywać jednostkę. Techniczne zaplecze zmieniało się od ręcznej pompy i konnego wozu do samochodu Żuk, otrzymanego w 1975 roku. Rok później drużyna z Bryk zajęła trzecie miejsce w krajowych zawodach w Morągu. W 2005 roku podjęto rozbudowę zaplecza, zwiększając powierzchnię świetlicy. Żuk służył do 2013 roku, gdy zastąpił go Opel.

Wczesne notatki sekretarza Władysława Krajewskiego nie przetrwały. Opublikowaną w 2024 roku historię OSP uzupełniono więc wywiadami z mieszkańcami i prywatnymi fotografiami.

Źródło opracowania
  1. 1827

    Dziewiętnastowieczna wieś

    19 domów i 141 mieszkańców według danych przytoczonych w SGKP.

    Źródło
  2. 1921

    Wieś i folwark w spisie

    Wieś: 328 osób; folwark: 20. S. drukowana 114, PDF 123, gm. Szepietowo, poz. 1-2.

    Źródło
  3. 1955

    Utworzenie OSP

    Mieszkańcy powołali jednostkę ochotniczą.

    Źródło
  4. 1976

    Sukces drużyny strażackiej

    Trzecie miejsce w krajowych zawodach w Morągu.

    Źródło

Blisko nas

Miejsca warte poznania

dziedzictwo społeczne

Remiza OSP i świetlica wiejska

Bryki

Zaplecze lokalnej straży i spotkań mieszkańców; nie jest placówką muzealną.

Budynek użytkowy. Wejście i ewentualne spotkanie z druhami trzeba wcześniej uzgodnić; nie zakładać stałego otwarcia.

Ludzie i pamięć

Wspólna historia.
Wiele śladów.

Remiza i świetlica są miejscami lokalnej aktywności, nie muzeum. Dzieje wspólnego budowania i strażackich zawodów należą do społecznego dziedzictwa Bryk.

Źródło opracowania

Warsztat redakcyjny

Źródła i opracowanie

Opracowanie: Redakcja WysokieM.pl

Źródła sprawdzone:

Zgłoś poprawkę lub podziel się wspomnieniem
  1. SGKP, t. I, 1880, s. 393, hasło Bryki; domena publiczna, transkrypcja OCR
  2. GUS, Skorowidz miejscowości RP, t. V, 1924, s. druk. 114, PDF 123, gm. Szepietowo, poz. 1-2; spis 1921, domena publiczna
  3. OSP Bryki, Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Brykach, Biuletyn Gminy Wysokie Mazowieckie nr 1(72)/2024, s. 10 / PDF 10
  4. Autorzy i licencje fotografii

Źródło: GUS, rejestr TERYT (SIMC i TERC). Stan rejestru: 2026-01-01; pobrano: 2026-10-18. Miejscowości i ich części nie są tym samym co sołectwa.

Urząd właściwej gminy

Urząd Gminy Wysokie Mazowieckie

Instytucja
Urząd Gminy Wysokie Mazowieckie
Miejscowość
Wysokie Mazowieckie
Adres
ul. Mickiewicza 1A, 18-200 Wysokie Mazowieckie

Dane sprawdzone: 2026-10-15

Sprawy lokalne

Aktualności z całej gminy

Prześlij informacje lub zdjęcia miejscowości