Powiat wysokomazowiecki
Wysokie MazowieckiePogoda: teraz i jutro7 dni
WysokieM.pl - Tu bije puls Twojego miasta
Zgłoś temat

Powiat wysokomazowiecki

Bruszewo-Borkowizna

Bruszewo-Borkowizna ma własny ślad w dawnych zestawieniach gospodarstw oraz w pamięci o Zagładzie Żydów z Sokół. Jej dziejów nie należy utożsamiać bez zastrzeżeń z historią sąsiedniego Bruszewa.

Poznaj historię
Gmina
Sokoły
Powiat
wysokomazowiecki
Województwo
podlaskie
Rodzaj
Wieś
SIMC
0405613

Zapisane w historii

Historia miejscowości

Borkowizna występuje oddzielnie od Bruszewa w materiale statystycznym z 1891 roku, wykorzystanym przez Małgorzatę Dajnowicz w badaniach drobnej szlachty. Zestawienie dla gminy Sokoły przypisuje jej trzech gospodarzy i 35 hektarów gruntów, w tym 17 hektarów ziemi ornej, trzy łąk i osiem lasów. Pokazuje to niewielkie gospodarstwa rolne z udziałem użytków leśnych, nie datę założenia wsi. W spisie z 30 września 1921 roku Borkowiznę określono jako osadę, a Bruszewo jako wieś. Obie nazwy połączono klamrą przy wspólnych danych: 80 budynków mieszkalnych i 423 mieszkańców; wartości tych nie wolno przypisać samej Borkowiźnie. Inny wymiar miejscowej historii zachowuje relacja opublikowana przez Społeczne Muzeum Żydów Białegostoku i regionu. Przywołuje ona zamordowanie podczas okupacji niemieckiej większości rodziny Płutów z Sokół w leśnym schronieniu w pobliżu Bruszewa-Borkowizny. Materiał nie daje podstaw do wskazania tu dokładnej daty zbrodni ani udostępnionego miejsca pamięci.

Źródło opracowania
  1. 1891

    Niewielkie gospodarstwa Borkowizny

    W zestawieniu wykorzystanym przez M. Dajnowicz Borkowizna w gminie Sokoły została wykazana oddzielnie od Bruszewa: trzech gospodarzy, 35 ha gruntów.

    Źródło
  2. 1921

    Osada spisana wspólnie z Bruszewem

    Skorowidz odróżnia Borkowiznę-osadę od Bruszewa-wsi, lecz 80 budynków mieszkalnych i 423 osoby podaje dla obu łącznie. Druk s. 112/PDF s. 121.

    Źródło

Ludzie i pamięć

Wspólna historia.
Wiele śladów.

Narodowy Instytut Dziedzictwa odnotowuje w Bruszewie-Borkowiźnie stanowisko osadnicze nr 1, identyfikator PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_20_AR.650760. Udostępniona karta nie zawiera opisu ani datowania. Samo określenie stanowiska nie uprawnia do wskazania epoki jego użytkowania; nie jest też informacją o przygotowanej atrakcji turystycznej.

Źródło opracowania

Warsztat redakcyjny

Źródła i opracowanie

Opracowanie: Redakcja WysokieM.pl

Źródła sprawdzone:

Zgłoś poprawkę lub podziel się wspomnieniem
  1. GUS, Skorowidz miejscowości RP, t. V: Województwo białostockie, Warszawa 1924; spis 30 IX 1921, domena publiczna; lokalny pełny skan
  2. Rada Gminy Sokoły, uchwała XLVI/314/2024: Gminny Program Opieki nad Zabytkami 2023-2026 (załącznik urzędowy)
  3. Małgorzata Dajnowicz, Drobna szlachta ziemi łomżyńskiej na przełomie XIX i XX wieku, aneks 3.7 Gmina Sokoły, druk s. 227; źródło tabeli TWSK 1891, t. VI, s. 58-61
  4. Społeczne Muzeum Żydów Białegostoku i regionu, Sokoły - odnaleziony nieśmiertelnik Zeliga Płuta, aktualizacja 10 XI 2024; przytoczona relacja
  5. NID, karta ewidencyjna: Bruszewo-Borkowizna, osada, st. 1; brak datowania w udostępnionym opisie
  6. Autorzy i licencje fotografii

Źródło: GUS, rejestr TERYT (SIMC i TERC). Stan rejestru: 2026-01-01; pobrano: 2026-10-18. Miejscowości i ich części nie są tym samym co sołectwa.

Urząd właściwej gminy

Urząd Gminy Sokoły

Instytucja
Urząd Gminy Sokoły
Miejscowość
Sokoły
Adres
ul. Rynek Mickiewicza 10, 18-218 Sokoły

Dane sprawdzone: 2026-10-15

Sprawy lokalne

Aktualności z całej gminy

Prześlij informacje lub zdjęcia miejscowości