Brulino-Piwki

Piwki w dawnej okolicy Brulino

Brulino było dawniej nazwą okolicy szlacheckiej, nie jednej zwartej wsi. Słownik geograficzny z 1880 roku wymienia w jej obrębie Koski, Oprawczyki, Lipskie, Piwki i Storozumy. Piwki opisano jako wieś szlachecką z sześcioma domami i 51 mieszkańcami. Cała okolica należała wówczas do gminy Szulborze-Koty w powiecie ostrowskim i parafii Czyżewo. Autor hasła określił ją jako gniazdo rodziny Brulińskich. Nie podał jednak daty założenia samych Piwek, dlatego nie należy zastępować tej luki datą odnoszoną ogólnie do Brulina.

W tym samym źródle Koski figurują osobno jako wieś i folwark o powierzchni 600 mórg. Rozróżnienie jest istotne również dzisiaj: Brulino-Koski stanowi część Brulina-Piwek, ale jego dawnych właścicieli, budowli i znalezisk nie można bez wyjaśnienia przypisywać historycznym Piwkom. Dwór należy przedstawiać jako obiekt w Koskach, choć współczesna karta NID posługuje się adresem Brulino-Piwki.

Dwie społeczności w spisie

30 września 1921 roku Brulino-Piwki spisano w gminie Szulborze-Koty jako wieś z ośmioma budynkami mieszkalnymi i 61 mieszkańcami: 30 mężczyznami oraz 31 kobietami. Wyznanie rzymskokatolickie zadeklarowało 51 osób, mojżeszowe 10; tyle samo wynosiły odpowiednio deklaracje narodowości polskiej i żydowskiej. Brulino-Koski występuje w odrębnym wierszu jako folwark z czterema budynkami mieszkalnymi i 88 mieszkańcami. Tej drugiej liczby nie należy dopisywać do pierwszej bez określenia, że chodzi o połączony obszar dwóch ówczesnych jednostek.

Znacznie starsza warstwa Kosków

Z Brulina-Kosków pochodzi badane cmentarzysko późnego okresu rzymskiego. Jerzy Antoniewicz, omawiając wyniki Andrzeja Kempistego, zwracał uwagę na współwystępowanie pochówków ciałopalnych i szkieletowych oraz datowanie między schyłkiem III a początkiem V wieku. Znalezisko świadczy o starożytnym użytkowaniu okolicy, nie o ciągłości dzisiejszej wsi. Nie jest to ten sam obiekt co cmentarz żołnierzy z I wojny światowej.

W najnowszych dziejach Piwek odnotowano również inwestycję związaną z gospodarowaniem wodą: gminne sprawozdanie podaje odbiór miejscowego zbiornika retencyjnego 24 czerwca 2025 roku. Nie oznacza to urządzenia kąpieliska ani miejsca publicznej rekreacji.